Kısaca: Sahte altını anlamanın ilk adımları ayar damgasını, ağırlığı ve ambalajı kontrol etmektir; mıknatıs testi de bir ön fikir verir. Ancak bu yöntemler kesin sonuç vermez; altının gerçek olup olmadığı ve ayarı en güvenilir biçimde kuyumcuda mihenk taşı ya da ayar ölçüm cihazıyla belirlenir. En iyi korunma yolu, altını faturalı olarak güvenilir bir kuyumcudan almaktır.
Altın değerli bir birikim aracı olduğu için taklit ürünlerle karşılaşma ihtimali her zaman vardır. Özellikle internetten, ikinci el ilanlardan ya da tanımadığınız kişilerden yapılan alışverişlerde akla ilk gelen soru şudur: Sahte altın nasıl anlaşılır? Kısaca söylemek gerekirse; ayar damgası, ağırlık, ambalaj ve mıknatıs kontrolü size ilk fikri verir. Ancak bu yöntemlerin hiçbiri tek başına kesin değildir. Altının gerçek olup olmadığı ve ayarı en güvenilir şekilde kuyumcuda yapılan ölçümle belirlenir. Bu yazıda Pendik'teki 35 yılı aşkın deneyimimizle, dikkat etmeniz gereken noktaları sıralıyoruz.
Sahte altın nasıl anlaşılır? İlk bakışta kontrol edilecekler
1. Ayar damgası
Kayıtlı üretimden çıkan altın takılarda genellikle ayarı gösteren bir damga bulunur. Bu damga yüzüğün iç yüzeyinde, bileziğin kenarında ya da kolyenin kilit kısmında yer alır. Yaygın damgalar şunlardır:
| Ayar | Yaygın damga | Saflık oranı |
|---|---|---|
| 24 ayar | 995 / 999 | Binde 995 ve üzeri |
| 22 ayar | 916 | Binde 916 |
| 18 ayar | 750 | Binde 750 |
| 14 ayar | 585 | Binde 585 |
| 8 ayar | 333 | Binde 333 |
Damganın olmaması ürünün sahte olduğu anlamına gelmez; eski ya da el işçiliği ürünlerde damga silinmiş olabilir. Tersine, damga taklit de edilebilir. Bu yüzden damga bir ön kontroldür. Ayarlar arasındaki farkı 22 ayar ve 14 ayar farkı yazımızda ayrıntılı anlattık.
2. Ağırlık
Altın yoğunluğu yüksek bir metaldir; aynı büyüklükteki taklit bir ürün çoğu zaman daha hafif hissettirir. Sikke altınlarda bu kontrol daha da anlamlıdır, çünkü standart ağırlıkları bellidir. Örneğin çeyrek altın yaklaşık 1,75 gram, yarım altın yaklaşık 3,5 gram, tam altın yaklaşık 7 gram ağırlığındadır. Hassas bir terazide belirgin bir fark görülüyorsa dikkatli olmak gerekir.
3. Ambalaj ve görünüm
Sikke altınlar genellikle şeffaf, mühürlü bir ambalajla satılır. Ambalajın yırtık, açılmış ya da yeniden yapıştırılmış görünmesi, baskının bulanık olması ya da kenar tırtıklarının düzensiz olması uyarı işaretidir. Takılarda ise renk tonu, kenarlardaki aşınma ve kaplama dökülmesi incelenmelidir. Kaplamalı ürünlerde, sürtünen bölgelerde alttaki farklı renkli metal görünebilir.
4. Mıknatıs testi
Altın manyetik değildir; yani mıknatısa yapışmaz. Güçlü bir mıknatısa yapışan bir ürünün içinde demir ya da nikel gibi metaller bulunduğu düşünülebilir. Ancak mıknatısa yapışmamak ürünün gerçek altın olduğunu kanıtlamaz; bakır, pirinç ve bazı alaşımlar da mıknatısa tepki vermez. Bu nedenle mıknatıs testi yalnızca eleme amaçlıdır.
Evde yapılmaması gereken "altın testleri"
İnternette dolaşan bazı yöntemler hem yanıltıcıdır hem de ürününüze zarar verebilir:
- Isırma: Saf altın yumuşaktır, ancak takılardaki alaşımlar serttir. Diş izi bırakmak hiçbir şey kanıtlamaz, üstelik dişinize ve ürüne zarar verebilir.
- Ateşle yakma: Çakmak ya da ocakla ısıtmak taşları, lehim noktalarını ve kaplamaları bozabilir.
- Sirke veya çamaşır suyu: Bu yöntemler güvenilir sonuç vermez; kimyasallar alaşımdaki metalleri ve taşları etkileyebilir.
- Seramik üzerine sürtme: İz rengine bakılan bu yöntem ürünü çizer ve uzman gözü olmadan yorumlanamaz.
Kuyumcuda altın nasıl kontrol edilir?
Altının gerçek olup olmadığını ve ayarını öğrenmenin en güvenilir yolu kuyumcuda yapılan ölçümdür. Kuyumcularda yaygın kullanılan yöntemler şunlardır:
- Mihenk taşı ve ayar asitleri: Ürün özel bir taşa hafifçe sürtülür, bırakılan iz ayar asitleriyle test edilir. Ustalık ve deneyim gerektiren geleneksel bir yöntemdir.
- Ayar ölçüm cihazları: Bazı kuyumcularda bulunan spektrometre (XRF) gibi cihazlar, ürüne zarar vermeden yüzeydeki metal oranlarını ölçer.
- Hassas tartım: Ürünün gramı hassas terazide ölçülür ve beklenen değerlerle karşılaştırılır.
Kaplamalı ürünlerde yüzey ölçümü yanıltıcı olabileceği için usta, gerekirse görünmeyen bir noktadan kontrol yapar. Altın bozdururken uygulanan adımları merak ediyorsanız altın bozdururken dikkat yazımıza da göz atabilirsiniz.
Sahte altından korunmak için 6 öneri
- Altını kayıtlı ve bilinen bir kuyumcudan, faturalı olarak alın.
- Piyasa değerinin belirgin altında sunulan tekliflere karşı temkinli olun.
- İkinci el alışverişte, ödemeden önce ürünü bir kuyumcuya kontrol ettirin.
- Sikke altınlarda ambalajın açılmamış olmasına dikkat edin.
- Faturanızı ve ürünün fotoğrafını saklayın.
- Emin olmadığınız bir ürünü kendi yöntemlerinizle test etmek yerine uzmana gösterin.
İnternetten ve ikinci elden altın alırken
Sahte ürünlerle en sık karşılaşılan yerler, satıcının kimliğinin net olmadığı ilanlar ve sosyal medya hesaplarıdır. Bu kanallardan alışveriş yapmayı düşünüyorsanız şu adımlar riski azaltır:
- Satıcının açık adresli, kayıtlı bir işletme olup olmadığını kontrol edin.
- Ürünün ayar, gram ve fatura bilgilerini yazılı olarak isteyin.
- Mümkünse ürünü elden ve bir kuyumcunun yanında teslim alın; ödemeyi kontrolden sonra yapın.
- Kargo ile gelen sikke altınlarda ambalajın bozulmamış olduğunu teslim anında kontrol edin ve paket açılışını kayda alın.
- "Acil satılık", "bugüne özel" gibi baskı kuran ifadelere karşı temkinli olun; aceleye getirilen alışveriş, kontrol için zaman bırakmaz.
Elinizdeki altından şüpheleniyorsanız
Bir yakınınızdan kalan ya da hediye gelen bir altının ayarını merak ediyorsanız şubelerimize getirebilirsiniz. Ustalarımız ürünü inceler, ayarı ve gramı hakkında sizi bilgilendirir. Özellikle düğün ve nişan takılarında, bir arada saklanan farklı ayardaki ürünleri ayırmak da faydalı olur. Takılarınızı uzun ömürlü kullanmak için altın takıların evde bakımı yazımızı da okuyabilirsiniz.
Bilgin Kuyumculuk şubelerimiz
1989'dan beri Pendik'te hizmet veren Bilgin Kuyumculuk'ta altın kontrolü ve ayar bilgisi için ürünlerimizi yakından inceleyebilir, sorularınızı ustalarımıza sorabilirsiniz. Kurtköy, Kaynarca, Güzelyalı, Tuzla ve Kartal'dan kolayca ulaşabileceğiniz şubelerimiz:
- Pendik Şubesi: Güllü Bağlar, Tandoğan Cd. No:66/C 34906 Pendik/İstanbul
- Esenyalı Şubesi
WhatsApp hattımız: 0542 585 59 86. Tüm koleksiyonumuz ve diğer rehberlerimiz için ana sayfamızı ve blog sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Mıknatısa yapışmayan altın gerçek midir?
Altın manyetik değildir, ancak mıknatısa yapışmamak tek başına ürünün gerçek altın olduğunu kanıtlamaz. Bakır ve pirinç gibi metaller de mıknatısa tepki vermez; kesin sonuç için kuyumcuda ölçüm gerekir.
Çeyrek altın kaç gram olmalı?
Çeyrek altın yaklaşık 1,75 gram ağırlığındadır. Hassas terazide belirgin bir fark görülmesi, ürünün kuyumcuda kontrol edilmesi gerektiğine işaret eder.
Altında 916 damgası ne anlama gelir?
916 damgası, ürünün binde 916 saflıkta yani 22 ayar olduğunu gösterir. 14 ayar ürünlerde ise genellikle 585 damgası bulunur.
Kuyumcuda altın kontrolü ürüne zarar verir mi?
Ayar ölçüm cihazları ürüne zarar vermeden ölçüm yapar. Mihenk taşı yönteminde ise görünmeyen bir noktadan çok küçük bir iz alınır.
Modelleri yakından görmek için ana sayfamızı ziyaret edebilir, mağazalarımızda deneme yapmak için Pendik şubemiz ya da Esenyalı şubemiz adreslerinden bize ulaşabilirsiniz.